Jonneke

is geboren in Zuid-Afrika, een land dat voor haar en haar man inmiddels als een tweede thuisland voelt. Ze woont in de polder, wil een ‘licht’ zijn voor de wereld om haar heen en inspireert graag mensen, o.a. door middel van fotografie, haar blogs en het geven van workshops. Ze omschrijft zichzelf als enthousiast, gepassioneerd, levenslustig, eigenwijs, begaan met anderen en creatief. Haar levensmotto? ‘Droom asof jy vir ewig gaan lewe en lewe of vandag jou laaste dag is.’

Maandverband-challenge

Heel eng. Ik ga iets doen wat ik heel eng vind. En toch doe ik het. Wat ik ga doen, vertel ik zo, maar het begon allemaal met mijn weegschaal. Die niet kapot was, zoals ik even hoopte, maar mij gewoon fijntjes op de waarheid wees. Bijna vijfenzeventig kilo. Oftewel: echt veel en veel te veel. Ooit woog ik eenentachtig en ging terug naar vijfenzestig. Daarna heb ik jaren tussen de zevenenzestig à achtenzestig gehangen. De afgelopen tijd is het echter langzaam maar zeker meer geworden. Maar er iets aan doen? Tja… Het eten was te lekker – veel te lekker. Ook had ik geen zin om te moeten opletten, om extra te moeten fietsen en lopen. Om het kort te houden: alle pogingen om ‘minder’ en ‘anders’ te eten van het afgelopen jaar hebben tot nog toe weinig resultaat gehad. Maar nu heb ik een ‘stopbord’ neergezet. Het móét. Op de laatste ZOA-vergadering – we zijn ZOA-Business-Ambassadeurs voor Burundi – kregen we dit filmpje te zien. (Gewoon even eerst kijken.) Over ongesteld zijn zonder maandverband. Kun je het je voorstellen? Als je ongesteld bent, ga je niet naar school. Zit je thuis op een hoop oude kleren – andere materialen zijn er niet – te wachten tot het maandelijks ritueel voorbij is. Mensen lopen met een grote boog om je heen, want je stinkt. In gedachten zie ik het gangpad vol maandverband en tampons in de supermarkt, wat voor ons zo vanzelfsprekend is, terwijl er in o.a. Burundi een tekort aan is. En nu komt het. Vijftienhonderd meisjes een herbruikbaar pakje maandverband geven, kost €5,00 per pakje. Deze pakjes gaan drie jaar mee. Een kleine investering van zo grote betekenis voor die meiden! Geen geklooi met oude lappen. Gewoon naar school kunnen en niets te hoeven missen. ‘Waardig’ zijn, ook al ben je ongesteld. Wat heeft dat nu met mijn gewicht te maken? Nou, ik heb een challenge in het leven geroepen. Wat als ik… 1 december acht kilo ben afgevallen? (En terwijl ik dit schrijf, slaak ik een diepe zucht. Want ik weet hoeveel kilometers ik moet lopen, fietsen, springen; hoe vaak ik mezelf eten moet ontzeggen, enz. om dit te bereiken. Acht kilo in drie maanden is voor mij echt stevig aanpoten; die overige twee kilo komt daarna wel.) Maar goed, stel dat ik dat doel haal. Wil jij me dan voor €5,00 sponsoren? (Een veelvoud ervan mag natuurlijk ook.) Dat is dus één pakje herbruikbaar maandverband voor een Burundees meisje. Als honderd mensen mij willen sponsoren, zit ik op de €500,00, en dat is mijn streven. En daarbij, als ik mijn doel niet haal, betaal ik dat bedrag uit m’n eigen zak! Misschien denk je: Weet je wat, bij mij zou er eigenlijk ook nog vier, zes of tien kilo af moeten. Ik doe ook mee! Stel dan een reëel, maar wel uitdagend doel. Vertel het tegen zo veel mogelijk vrienden en familie. Leg uit waarom je die €5,00 nodig hebt. Verzamel namen van je donateurs en houd het totaalbedrag voor ogen. En natuurlijk: ga aan de slag met bewegen en minder eten. (Laat het mij even weten als je ook meedoet! 1 december stellen we elkaar op de hoogte van onze resultaten.) Mijn droom is dat we met elkaar die beoogde vijftienhonderd meisjes hun pakje maandverband kunnen geven. Geldwaarde: €7500,00. Concrete waarde: hun leven en hun waardigheid. Sponsor jij mij voor €5,00? Stuur me dan een mail (info@jonneke.nl) met: Ja, ik sponsor je voor €. Hoe meer sponsors, hoe groter de uitdaging en motivatie voor mij wordt natuurlijk! Daag me maar uit zou ik zeggen… PS Waarschijnlijk ga ik dit jaar nog naar Burundi en kan ik de meiden met m’n eigen ogen zien. Ik zal jullie zeker op de hoogte houden.


Jij, ik en de schapen

In ons weilandje lopen sinds een aantal weken zes schapen van onze buren. Nadat ze m’n terras flink hadden ondergescheten, hebben we maar eens schrikdraad gespannen, om ervoor te zorgen dat ze op het gras blijven. En dan... Zie je de schapen elke dag rondom het atelier. Ze herkennen je. Ze doen alles samen: grazen, herkauwen, poepen, in de schaduw liggen, rennen. Ze kijken je soms echt schaapachtig aan met die gekke koppen van ze. (Vind ik dan, hè?) Ze schuren hun kont langs de muur van m’n atelier en staan dan heel hard met hun staart te flapperen. Ze kijken wel naar je, maar laten je ook weer links liggen. Ze brengen een groot deel van hun dag door met eten, herkauwen en poepen. Nou, zo kan ik nog wel even doorgaan. Maar de schapen hebben me de laatste tijd een beetje aan het denken gezet. In de Bijbel worden wij regelmatig vergeleken met schapen. En God met de Herder. Dat laatste, daar kan ik nog wel bij: God zorgt, wijst de weg, houdt de schapen bij elkaar, gaat een verloren schaap zoeken, geeft Zijn leven voor de kudde als het erop aankomt… Maar dat eerste. Hmm. Ik een schaap? dacht ik dus steeds. Ben ik ook zo vies? Lelijk? Eigenzinnig? Groepsdier? Bange schijterd? Ik dook erin en ontdekte dat er al veel over schapen is gezegd. Schapen hebben leiding nodig. Ze horen naar de stem van de herder. Voor vreemden kunnen ze op de vlucht slaan. Wanneer ze in paniek raken, stuiven ze alle kanten op. Wanneer een schaap op zijn rug komt te liggen, heeft hij soms hulp nodig om overeind te komen. In een schaapskooi worden soms meerdere kudden bijeengebracht. Ze herkennen hun eigen herder. (Christipedia) En neem dan onze uitdrukkingen en gezegden over schapen. Als er één schaap over de dam is, volgen er meer. (Als één persoon iets nieuws geprobeerd heeft, durven anderen ook wel.) Een schurftig schaap steekt de hele kudde aan. (Een slechte persoon in een groep, maakt de hele groep slecht.) Een wolf in schaapskleren. (Een gevaarlijk iemand die zich als onschadelijk voordoet.) Het verloren schaap (zijn). (De gezochte (zijn).) Het zwarte schaap van de familie. (Iemand die qua gedrag een beetje buiten de familie staat.) Nu heb je het schaap aan het schijten. (Nu komen er problemen van.) Wolf in schaapskleren. (Er braaf uitziend, maar in werkelijkheid heel gevaarlijk.) Zijn schaapjes geschoren hebben. (Van zijn rente kunnen leven.) Zijn schaapjes op het droge hebben. (De zaken op orde hebben of voldoende hebben om niet meer te hoeven werken.) Zijn schaapjes scheren. (Er de winst uit halen.) Zo koud als een kaalgeschoren schaap. (Heel erg koud.) Langzaam begin ik meer van een schaap te snappen. En misschien wel iets meer van mezelf. Foto’s: © Jonneke


Shit als mest?

Misschien herken je deze vraag wel: waarom krijgen mensen zoveel ‘shit’ te verwerken in hun leven? Waar de een fluitend door de wereld lijkt te gaan, krijgt de ander shit na shit te verwerken. Ik noem het expres even ‘shit’, want zo’n kwak dampende, stinkende bende is nu niet iets waar iedereen ‘hiephoi’ tegen zegt… Wie zit er nu te wachten op ziekten, aandoeningen, op relatieproblemen, op overlijden, op verlies, op… noem maar op? Niemand toch? De laatste tijd kijk ik regelmatig wat meer observerend naar het leven en de mensen om me heen. Ik probeer meer te zijn, te luisteren (gaat me nog lang niet altijd goed af, maar ik probeer het elke dag). Vaak lijken mensen anders naar dingen te zijn gaan kijken, nadat er iets ingrijpends in hun leven is gebeurd. ‘Toen m’n schoonzus overleed, dacht ik: waar ben ik mee bezig.’ ‘De ziekte van ons zoontje heeft impact op ons hele gezin, in alles wat we doen.’ ‘Nadat ik ontslagen werd, kwam ik in een zwart gat terecht.’ ‘Na die zwangerschap, was mijn lichaam op en deed ik er twee jaar over om weer een beetje mezelf te zijn.’ ‘Toen ons huis afgebrand was, moest ik letterlijk opnieuw beginnen.’ ‘Sinds m’n burn-out, ben ik nooit meer op hetzelfde niveau gekomen als daarvoor.’ En dan komt het… (Bijna) iedereen heeft lessen geleerd door deze situaties. Ze zijn anders naar dingen en het leven gaan kijken. Ze konden eindelijk hun wensen en dromen in vervulling laten gaan. Ze zijn veel meer bij de dag gaan leven. Ze hebben meer respect en begrip voor anderen. (Is het daarom dat lotgenotengroepen zo belangrijk zijn?) En dat is het mooie, dan wordt shit vruchtbare mest. De nare situatie heeft uiteindelijk wel mooie dingen opgeleverd. Wijsheid. Tijd. Verbinding. Zie je het groen al groeien onder/tussen/op de grote mesthopen? Ik vraag me regelmatig af: hebben we alleen eerst echt die ‘shit’ nodig om deze dingen te leren? Moet er echt eerst iets goed fout gaan, voordat we de waarde zien van onszelf, van het leven, van de mensen om ons heen? Zijn we zulke hardleerse mensen dat we zonder die harde lessen het niet snappen? Onlangs zag ik dit filmpje en het raakte me. Juist omdat ik hier veel over nadenk en dit een bijzonder voorbeeld is van ‘shit als mest’. Linda is getekend en tot zegen! De shit in je leven als vruchtbare mest. En dan kan veel shit nog weleens gunstig uitpakken! En voor als je het in Bijbelse woorden wilt horen: Zij die in tranen zaaien, zullen oogsten met gejuich. Of: U hebt mijn klacht veranderd in een dans, mijn rouwkleed weggenomen, mij in vreugde gehuld. Een hoop olifantenshit is...een hele hoop. Een zegenende getekende. Shit als mest. Herken je dit in jouw leven? Foto's: © Jonneke


Levenskoordansers

Het is maar wankel evenwicht, tussen wolken en de zon, tussen bloeien en verdorren, tussen beginnen en begon. Het is maar wankel evenwicht, en onverwoestbaar krachtig, het is je zijn en geeft je zin, dat maakt het leven prachtig. (Roelie Struik) Een wankel evenwicht. Ons leven. Is het niet prachtig? We zijn koorddansers van het leven. Wat doen we ons best om zo veel mogelijk ballen in de lucht te houden. Om evenwicht te vinden tussen onszelf en die ander. Tussen wat echt bij je past en wat gevraagd wordt. Tussen ja en nee. Meesterevenwichtbeheersers zijn we geworden. Toch? Maar niet zelden vallen we (om). Als je ziet hoeveel impact het programma Sophie in de kreukels bijvoorbeeld heeft… Zo veel herkenning bij velen. En dat omvallen is niet alleen voor domme mensen. Of arme. Of slimme. Of hardwerkende. Of ADHD’ers. Of… Dit programma laat zien dat het in de grote breedte van ‘ons’ voorkomt. De angstaanjagende ratrace waarin we onszelf gevangen houden. Want ja, de maatschappij laat ons rennen. Maar wij laten wel toe dat we rennen. Dat we hollen, rennen, vliegen, duiken, vallen en weer opstaan. Om vervolgens dit refrein te herhalen, zonder adempauze. En dan… verliezen we ons evenwicht en liggen om beurten total loss op de grond. Een wankel evenwicht. Tussen rust en reclame. Tussen moeten en willen. Tussen verwachting en zijn. Tussen glans en afbladderen. Tussen leren en weten. Tussen leven en dood. Tussen wolken en zon. Hoe houden we het evenwicht in ons leven? Hoe blijven we in balans in deze bizarre maatschappij? Ik ben een doorzetter. Ondanks jarenlange pijn in mijn lijf, ging ik door. Ik ben ook enthousiast en wilde uit het leven halen wat erin zit. Ik ben ook dienstbaar en dat ging best ver. Ik deed veel voor anderen. Maar weet je… Het ging prima! Ik danste over het ene koord naar het andere. Van het ene jaar naar het andere. En als je dan wel van dat koord af kukelt, wordt de wereld een beetje anders. In elk geval ga je dingen vanuit een heel ander perspectief bekijken. Een flinke smakkerd op de koude grond. Het mooie is dat je, net als een kind dat leert lopen, weer opstaat. Weer opnieuw balans zoekt. Voorzichtig. Steeds zekerder. Af en toe nog onzeker wankelen, maar toch… Wie of wat houdt je overeind, staande, in balans? Of is het gewoon zwemmen of verzuipen? Mijn omkukelmanoeuvre heeft me geleerd dat God is. En ik mag zijn. Als je dat beseft, sta je stevig. Je voor het eerst – of opnieuw – vastklampen. Je voeten laten vastmaken op die rots. Die balans geeft veerkracht. God. Gewis, my siel is stil tot God! My redding kom op sy gebod, geen vyand hoef ek nou te dug nie. Hy is my rots, ’n skans vir my, Hy sal my voetstap ook dán lei wanneer ek nêrens meer kan vlug nie.


Lessen van een zeilboot

Zeilen is een geweldige sport! Elke boot heeft z’n eigen manier, snelheid en richting tijdens het varen. Zeilen is soms hard werken: vooruitkijken, spierballen gebruiken, anticiperen op weersveranderingen, samenwerken… Ook heeft het zeilen me mooie levenslessen geleerd. Zeilen is elke dag anders. Alle elementen veranderen. Met andere woorden: wat nu is, hoeft geen week hetzelfde te blijven. De situatie op dit moment in je leven, hoeft niet perse levenslang te duren. Dit feit helpt relativeren. Zeilen is werken. Soms heel hard werken. Tenminste, als je ergens wil komen. Dobberen is ook prima, maar dan is je einddoel wel ver weg. Je moet je best doen om koers te houden. Met als gevolg dat je sneller of makkelijker bij je einddoel komt. Is dat in het leven niet hetzelfde? Als je blijft zitten waar je zit, bereik je minder dan wanneer je je inzet en ‘het beste uit jezelf en je leven’ probeert te halen. Een fanatieke zeiler komt verder! Je moet dan ook niet boos worden als een ander bootje met een fanatiekere zeiler, sneller en beter gaat dan jij. Zeilen is vooruitkijken. Als je een windvlaag aan ziet komen, kun je maatregelen treffen. En zo is het ook in het leven: soms kun je je voorbereiden op iets wat komen gaat. Doe je dat niet, kun je een flinke ‘smak’ maken. Investeren in je schip heeft zin en is nodig. Als je je boot niet onderhoudt, verrot het hout, bladdert de verf af en gaat de rek uit je zeilen. Investeer dus in je leven: in jezelf, in de mensen om je heen, in je relatie met God. Dan blijft je leven ‘optimaal’. Houd je doel voor ogen. Als je ondertussen bezig bent met ander dingen, wijzig je snel van koers. Soms is het niet heel makkelijk om je doel in de verte te zien liggen, omdat mist, afstand, enz. dat belemmeren. Maar voor dat geval zijn er altijd nog bakens in je leven die je de richting naar je doel wijzen. Gebruik ze: luister en kijk goed. Gesprekken en gebeurtenissen en Gods eigen woorden kunnen bakens zijn. Met weinig wind, zet je alle zeilen bij. Bij storm maak je je zeil kleiner, omdat je anders te schuin gaat. In de storm van je leven mag je dus ook even je zeilen kleiner maken. Gewoon je aandacht en levensmaterialen even ‘klein’ maken. Even bij jezelf blijven. Andere boten zijn geen goede referentie, als het gaat om je koers bepalen. Het vaste land is een beter referentiekader. Zou je dat met een ander varend schip doen, kom je bedrogen uit. Zeker vanuit de verte zie je niet welke kant die op gaat. Gebruik dus geen andere mensen om jouw leven, jouw koers te bepalen. Het zeilen heb je niet 100% onder de knie. Stiekem vind ik het nog best wel spannend. Soms moet ik vertrouwen op de kennis van een ander. Durf ik mijn levenszeilboot ook door Iemand anders te laten besturen? Een vraag om zeker over na te denken! De wind doet het meeste ‘werk’. De wind waait en jij moet je zeilen daarop instellen. De wind is de ‘motor’. De wind waait gratis. En als de Geest nu jouw levenszeilen vol mag blazen, wat is dat een prachtige kracht! Een kracht die je met veel liefde naar je eindbestemming brengt. Behouden vaart! Foto’s: © Jonneke Oskam