Lenie en Tineke

Lenie Kap en Tineke Voorthuis zijn de gezichten achter Aandachtig leven. Middels hun aanbod van trainingen, workshops en meer willen ze anderen laten ervaren en leren hoe ze met aandacht kunnen leven. Zelf hebben ze ontdekt dat hun leven basis vindt, tot rust komt en gezond wordt naarmate ze meer zijn afgestemd op God. Maar ook dat het belangrijk is dat ze zich met zichzelf verbinden, met hun gevoelens, gedachten en wat ze waarnemen in hun lichaam. En die levenskunst willen ze graag doorgeven.

Leven in het hier en nu

De laatste tijd kom ik vaak het begrip ‘hier en nu’ tegen. En het valt me op dat het is alsof iedereen weet wat daarmee wordt bedoeld. Maar ik vraag me af of dat zo is. Wat houdt leven in het ‘hier en nu’ in? Wat bedoelen we ermee? Toen ik daarover nadacht, kwam het volgende in mijn gedachten… Leven in het hier en nu heeft, volgens mij, te maken met het ‘met aandacht in het moment aanwezig zijn’. Mijn eten en drinken echt proeven. Met open ogen, oren en hart echt betrokken zijn en luisteren. Maar ook ruimte maken voor gevoelens die ik liever niet voel, zoals boosheid, angst en verdriet. In contact zijn – met God, anderen, mezelf en wat er is. Als volwassene verantwoordelijkheid dragen voor de manier waarop ik leef. Maar hoe ziet dit er concreet uit dan? Leven in het hier en nu betekent dat ik de werkelijkheid zoals die is onder ogen zie. En dan bedoel ik de héle werkelijkheid, inclusief mijn zwakheden, pijn, verslavingen en tekortkomingen. Mijn ervaring is dat ik dit alleen maar kan vanuit de wetenschap dat ik een geliefde dochter van God ben. De zekerheid dat Hij onvoorwaardelijk van mij houdt en mij omarmt, zoals ik ben. Vanuit dit weten en ervaren mag ik vanuit een niet-oordelende, liefdevolle houding de realiteit over mezelf onder ogen zien en kan ik stilstaan bij vragen als: Hoe ga ik om met dat wat er is? Hoe verhoud ik me tot God, de ander, mezelf en dat waarmee ik word geconfronteerd? Hoe ga ik nú om met de gedachten, gevoelens en lichamelijke gewaarwordingen die ik ervaar? Hiervoor is het nodig dat ik er met mijn aandacht bij ben. Bewust zijn van de wijze waarop ik dingen doe, helpt mij om te kiezen tussen alles laten zoals het is of er wat aan doen. Anders val ik steeds weer in dezelfde kuil, heb ik geen controle over mijn doen en laten en wat ik wil. Stilstaan en antwoorden op de vraag ‘hoe’, betekent dat ik meer verantwoordelijk word. In plaats van mezelf af te vragen ‘Waarom ben ik zo depressief?’ of ‘Waarom ben ik zo bang?’, vraag ik me af ‘Hoe deprimeer ik mezelf?’ of ‘Hoe maak ik mezelf bang?’ De weg van het ‘hoe’ is een eenvoudige en directe weg. Niet van graven in het onbewuste of in het verleden, maar van aandacht geven aan de meest voor de hand liggende dingen in het hier en nu. Mijn gedachten, gevoelens en wat ik opmerk in mijn lijf. Erbij stil te staan, in plaats van mij er door te laten leiden. Zodat ik in het hier en nu niet overleef maar lééf! Stilstaan is de snelste manier om vooruit te komen. Sta eens stil en word je bewust van de mate waarin jij in het hier en nu leeft, en vraag je vervolgens af hoe dit voor je is en wat je ermee wilt. Hier en nu-oefening Kies twee voorwerpen uit in de ruimte waar jij je nu bevindt en kijk goed naar de details van die voorwerpen (vorm, kleur, materiaal, afmeting, enzovoort). Zorg ervoor dat je dit deel van de oefening niet te snel doet. Bekijk elk voorwerp met volle aandacht en benoem drie kenmerken van dat voorwerp, bijvoorbeeld: het is groen, klein en vierkant. Concentreer je nu op twee geluiden die je hoort. Wat zijn het voor soort geluiden? Zijn ze prettig of naar? Zijn ze hard of zacht? Zijn ze constant of zitten er tussenpozen tussen de geluiden? Benoem drie kenmerken van elk geluid, bijvoorbeeld: het is zacht, ritselend en mooi. Raak twee dingen aan die vlak bij je zijn en beschrijf hoe ze aanvoelen, bijvoorbeeld: koud, warm, glad, ruw, hard of zacht. Keer nu terug naar de twee voorwerpen die je hebt uitgekozen om te bekijken. Kijk ernaar en realiseer je dat je hier en nu met deze dingen bent, op de plek waar jij nu bent. Doe vervolgens hetzelfde met de geluiden waarop je je hebt gericht en de dingen die je hebt aangeraakt.


De automatische piloot

Mijn leven heeft een aantal jaren geleden een mooie wending genomen. Door een christelijke mindfulnesstraining heb ik geleerd om te gaan met de stress in mijn lijf en leden en van daaruit om steeds meer genadevol in het hier en nu te leven. Om af en toe even stil te staan, in plaats van op de automatische piloot door te gaan. Een les die ik graag doorgeef. In onze stressvolle samenleving is het niet gemakkelijk om stil te staan. Even een moment niets te hoeven en zo’n moment ook regelmatig in te plannen in je dag/week. Oftewel: me-time, kwaliteitstijd, tijd voor jezelf; hoe je het ook wilt noemen. Maar wat doe je na die me-time? Ga je dan weer door op de automatische piloot? Hol je verder? Of sta je stil? Om bij mezelf te blijven: ik hol vaak verder – op de automatische piloot – en word dan geleefd in plaats van wat God mij gunt: dat ik lééf! Op veel momenten in mijn leven ben ik me niet echt bewust van wat ik aan het doen ben. Ik doe wat ik altijd heb gedaan, met alle gevolgen van dien. Mijn leven krijgt wat minder kleur. Gevoelens en gedachten; ik merk ze niet meer zo scherp op. En mijn lijf? Ik ben niet meer zo bewust van wat mijn lijf me te vertellen heeft. Mijn stemming wordt er niet beter op en langzamerhand brand ik op. Mijn automatische piloot ‘uitzetten’ vraag tijd en geduld, want de automatische piloot is hardnekkig! Hij heet niet voor niets ‘automatisch’. Door me meer bewust te worden van gedachten, gevoelens en wat mijn lichaam mij vertelt, ga ik langzamerhand wat merken van het verschil tussen de aan-en-uitstand van de automatische piloot. Hiervoor is het heel belangrijk om aandacht te besteden aan mijn grootste valkuil; dat ik stop om mezelf onder druk te zetten en te veroordelen. Ik mag leren om geduldig en genadig met mezelf te zijn, net zoals God dat met mij is en mij de tijd geeft. Hoe sneller ik wil en hoe harder ik mijn best ga doen, des te trager en moeilijker zal het gaan. Juist door niet te proberen iets te bereiken, bereik ik het. Niet omdat ik ergens beter in word, maar omdat ik steeds meer bereikbaar word voor Gods waarheid, wijsheid, liefde en genade. Echt leven gaat niet beter naarmate ik er meer grip op krijg. Eerder andersom: naarmate ik leer los te laten en ontvankelijker word voor wat God geeft, zal ik ‘tot leven komen’. Het eigen maken van Gods bedoeling met mijn leven is een proces dat eerder doet denken aan de waterdruppel die op den duur de steen uitholt dan aan een snelle verandering. PS Weet jij niet goed of je op de automatische piloot leeft? Doe dan dit testje!


Betrokken aanwezig zijn

Aandachtig leven is ‘in’. Maar wat verstaan we eigenlijk onder ‘aandachtig leven’? De komende tijd zullen wij, Tineke en Lenie, je in onze blogs meenemen wat aandachtig leven is en hoe het je kan helpen om meer in verbinding met jezelf, God en anderen te leven. Aandachtig leven gaat om echt ‘aanwezig zijn’. Daarmee bedoel ik dat ik niet met mijn aandacht ondertussen ergens anders ben. Niet afdwalen in gedachten, maar met opmerkzaamheid gericht zijn op dat wat er is in het hier en nu. ‘Aanwezig zijn’ zit in de naam van God: Ik ben (Exodus 3:14). Hij laat Zich kennen als Degene Die erbij is. In Jezus, Immanuel – God met ons (Matteüs 1:23) – heeft God dat ook echt bewezen. Jezus was met heel Zijn hart en al Zijn aandacht aanwezig. Jij mag leren om dat ook te zijn door in Zijn Geest te leven. Je mag je onderscheiden, niet in wat je allemaal dóét, maar in wie je bént; in de manier waarop je in het leven staat. Je mag het voorbeeld van Jezus volgen door echt betrokken aanwezig te zijn. Betrokken bij jezelf, je Schepper en je naasten, zodat mensen zich gezien voelen, omdat je aandacht voor hen hebt. Aandachtig leven kan gelijk beginnen als je wakker wordt. Dat doe je door heel bewust je aandacht op het besef van Gods tegenwoordigheid te richten en daarna drie keer aandachtig in en uit te ademen, voordat je uit bed stapt. Maar je doet het ook door opmerkzaam te zijn. Sta bewust stil bij wat je hoort: een rinkelende telefoon, een zingende vogel, gelach of de wind. Meestal gaan die geluiden aan je voorbij, maar je zou ze ook kunnen beschouwen als een aanleiding voor aandacht. Luister echt, wees aanwezig en wakker. Wees je eveneens bewust van wat je ziet. Kijk naar je eten en besef wat er voor nodig is om het voedsel te laten groeien. Kun je er de zon, de regen, de boer in zien – je Schepper? Eet met aandacht en proef het eten; vraag jezelf af: is het echt voeding of is het vulling? Zo kun je ook op je lichaam letten als je loopt of staat. Voel je als je loopt de lucht langs je gezicht, je armen en je benen? Of merk je dat je gehaast bent? Luister en praat aandachtig. Kun je bijvoorbeeld luisteren zonder het op dat moment ermee eens of oneens te zijn? Iets leuk of niet leuk te vinden zonder meteen te bedenken wat je op jouw beurt zult zeggen? Aandachtig leven gaat over opmerken, bewust worden, waarnemen. Het heeft alles met je zintuigen te maken. Je neemt waar wat er is en geeft er aandacht aan; je staat erbij stil. Bijvoorbeeld: ik zie de zon door de wolken komen en voel me opgewekt. Of ik ruik iets vies en mijn maag draait zich om. Het is een hele kunst om dit te leren: waarnemen zonder oordeel. Maar als je dat leert, helpt het je om tot rust te komen, in plaats van steeds achter je gedachten en gevoelens aan te rennen. God nodigt je uit om in vrijheid te leven en om tot rust te komen. Om bewust te kiezen voor wat je belangrijk vindt en te bepalen hoe je je wil verhouden tot God, je naaste en jezelf en dat wat er is. Ga je met ons mee op avontuur?


Aandachtig leven

Misschien herken je het wel… Je leven is druk. Stressvol. Je moet zo veel! Daarbij zit je hoofd vol zorgen en je kampt met gevoelens van angst, pijn, verdriet, onzekerheid, somberheid. Met als gevolg dat je in je dagelijks leven vaak op de automatische piloot functioneert en dat kost je veel energie, terwijl je zo graag (weer) van het leven wilt genieten en voluit vanuit je kernwaarden leven. Om dat verlangen handen en voeten te geven, begonnen Lenie en Tineke met Aandachtig leven en vandaag vertellen ze wat dat precies inhoudt en wat ze doen. Wie zijn de gezichten achter Aandachtig leven? Lenie Westerlaken en Tineke Voorthuis. Lenie (1963) is therapeut, coach en trainer in haar eigen praktijk In-Contact in Amersfoort. Sinds 1987 is ze actief in de geestelijke gezondheidszorg. Het is haar passie om mensen te ontmoeten zoals ze werkelijk zijn. Ze helpt mensen graag om authentiek te worden en vindt het fantastisch als mensen op ‘vrije voeten’ komen te staan. Tineke (1966) werkt sinds 1990 als oefentherapeut Cesar en vanaf 2001 is ze verbonden aan de Praktijk voor Oefentherapie Cesar Soest. Ze is gespecialiseerd als psychosomatisch oefentherapeut en slaapoefentherapeut. Haar passie is om mensen van klacht naar kracht te helpen. Bij psychische en lichamelijke stressklachten kiest ze vaak voor een integrale aanpak die gericht is op zowel lichaam als geest. Waarom zijn jullie begonnen met Aandachtig leven? We zijn begonnen met Aandachtig leven omdat we er achter kwamen dat ons individuele aanbod als gestalttherapeut en als psychosomatisch oefentherapeut heel goed samen konden gaan in een gezamenlijk aanbod van trainingen, workshops, stiltedagen en weekenden. We kennen elkaar al lang, zowel als vriendinnen als door de samenwerking bij diverse retraites en pastorale programma’s. Vanuit onze specifieke professionele expertise en kennis bieden we een mooie combinatie aan een hectische, stressvolle en drukke samenleving. Als volgelingen van Jezus verschillen we hierin niet tot nauwelijks met niet-christenen. Leven met aandacht helpt om uit de automatische piloot van alledag te komen. Wij leren onze cursisten stilstaan bij het hier en nu, het leven accepteren zoals het is. Ja ook met alle pijn en moeite die dat soms met zich meebrengt. Mild en liefdevol naar onszelf en anderen te kijken. Minder te moeten, meer te zijn. Minder te stressen, meer te genieten. Op die manier bieden we als christenen een tegencultuur en leven we meer vanuit de rust en vrede die God geeft. En dat willen we onze cursisten graag bijbrengen! Wat houdt ‘aandachtig leven’ in? Om in verbondenheid te leven met jezelf, God en de ander is het belangrijk dat we leven met aandacht voor ons lichaam, onze ziel en onze geest. Leven met aandacht gaat om ‘zijn’ in plaats van ‘doen’; de werkelijkheid onder ogen zien, en die aanvaarden. Leven met aandacht maakt dat je op een waardige wijze omgaat met je eigen leven en respectvol bent naar anderen, God en de wereld om je heen. Het helpt om vanuit bewustzijn keuzes te maken die passen binnen onze waarden en hoe we als beelddragers van Jezus in het leven staan. Leven met aandacht betekent ook leven in verbondenheid. Wat je doet, zal meer kwaliteit hebben voor alle betrokkenen. Een open, ontvankelijke houding helpt je bewust te blijven van wat je leven zinvol maakt. Het geeft rust, verwondering, contact met jezelf, je omgeving en met God. Waar komt jullie passie voor aandachtig leven vandaan? Wij hebben samen een brede lichaamsgerichte en psychosociale kennis en weten vanuit eigen ervaring wat stress kan doen met je hoofd, hart en lichaam. Wij hebben gemerkt dat leven met aandacht voor onze geest, onze ziel en ons lichaam ons helpt om meer vanuit Gods rust en vrede te leven. De passie komt tot uiting in het feit dat we onze eigen kennis als oefentherapeut en als gestalttherapeut zo mooi kunnen verweven in alles wat we doen binnen Aandachtig leven. Lichaam, Geest en Ziel komen bij ons samen in alle aspecten van onze trainingen, stiltedagen, workshops en weekenden. Vaak wordt er gesproken over holistisch behandelen en werken, maar in de praktijk blijkt dit toch vaak lastig. Wij denken dat we daar samen wel goed gestalte aan geven. En daar worden we blij van! Die passie geven we graag door aan anderen. Wat doen jullie concreet rondom dit thema? Sinds 2013 geven wij samen christelijke mindfulness- en ‘voluit leven’-trainingen, stiltedagen, workshops en ‘Zin in kloosterleven’-weekenden! In alles wat we doen en wie we zijn, vormt Aandachtig leven de basis, ook in onze dagelijkse praktijk als therapeut en mens. Ook worden we regelmatig gevraagd om een workshop op locatie te geven, bijvoorbeeld tijdens een themadag of een startdag voor kerken. Wat hopen jullie ermee te bereiken? Veel christenen leven net als niet-christenen op de automatische piloot. Wij willen christenen helpen (weer) van het leven genieten en voluit vanuit hun kernwaarden en de rust en vrede van God te leven. Ons aanbod helpt mensen om hierin te groeien en weer regie over hun leven te krijgen. Door stilstaan en bewustwording leren cursisten keuzes te maken op grond van wat ze écht belangrijk vinden. Dit doet de vrucht van de zelfbeheersing groeien en ons meer lijken op Degene van Wie we houden! Wat willen jullie mensen graag meegeven? Probeer eens een week lang een dagelijkse activiteit met aandacht te doen. Merk op wat het met je doet en proef of het smaakt naar meer. Of probeer eens een of meerdere audio-oefeningen van onze website en kijk wat het met je doet en bepaal wat je ermee wilt. Maar bovenal willen we mensen graag meegeven dat ze mogen leren leven uit de genade van God. Het is goed zoals het is. Jij bent goed zoals je bent. Vanuit die rust en vrede van God mag je het leven nemen zoals het komt, en keuzes maken vanuit je hart, vanuit je kernwaarden. PS Kom eens naar een van onze workshops en ontdek zelf wat we aanbieden in onze trainingen en wie wij zijn! Meld je aan via onze site.